Roetdauwschimmel voorkomen op de bladeren van je planten in de kweekkast
Je staat er met je neus bovenop. Je kweekkast hangt vol met prachtige, groene bladeren, en dan zie je het: een vieze, zwarte laag die als roet op de bladeren lijkt.
Het voelt alsof je planten ineens smerig zijn geworden. Dit is roetdauwschimmel, een veelvoorkomend probleem in gesloten systemen, en het is belangrijk om het direct aan te pakken voordat het je oogst verpest. Het is niet direct een schimmel die de plant zelf aanvalt, maar het is een vervelende indringer die je plant het leven zuur maakt.
De naam zegt het eigenlijk al: roetdauw is een zwart poeder dat op bladeren groeit. Het ziet eruit alsof je plant met een vieze brandende kaars is aangeraakt.
In een kweekkast, waar de luchtvochtigheid soms hoog kan oplopen en plagen snel om zich heen grijpen, is het een ware plaag.
Je ziet het vooral op de bovenkant van de bladeren zitten. Je kunt het er vaak met je vinger afvegen, maar het komt snel terug als je de oorzaak niet aanpakt. Het is vooral een esthetisch en functioneel probleem: de plant kan niet meer optimaal ademen en zonlicht opnemen.
De oorzaak van roetdauw in kweekkasten
Om roetdauw te begrijpen, moet je eerst kijken naar de insecten die je misschien in je kweekkast hebt rondlopen. Roetdauwschimmel (Capnodium) groeit namelijk niet uit zichzelf op je bladeren.
Het heeft een voedingsbodem nodig: honingdauw. Dit is een plakkerige, suikerrijke substantie die insecten zoals bladluis en wolluis uitscheiden. Zodra deze insecten zich tegoed doen aan je planten, laten ze deze zoete druppels achter.
De schimmelsporen die in de lucht zweven, landen op deze plakkerige honingdauw.
Omdat dit een voedingsbommetje is, ontkiemt de schimmel direct en groeit hij uit tot die vieze, zwarte laag. Als je dus roetdauw ziet, heb je eigenlijk altijd te maken met een insectenplaag. Je kunt de schimmel wel schoonmaken, maar als je de insecten niet verwijdert, keert hij binnen de kortste keren terug.
Preventieve maatregelen tegen insecten
De beste manier om roetdauwschimmel te voorkomen, is door te zorgen dat er geen insecten in je kweekkast komen die honingdauw produceren. Dit begint bij grondige inspectie.
Pak je planten regelmatig vast en kijk goed onder de bladeren. Vooral bladluis en wolluis verstoppen zich graag aan de onderkant van het blad of in de knoppen. Zie je kleine beestjes of witte pluisjes?
Dan moet je direct actie ondernemen. Gelukkig hoef je niet meteen naar de chemische middelen.
De natuur heeft zijn eigen oplossingen. Je kunt biologische bestrijders inzetten die perfect werken in een kweekkast. Denk aan lieveheersbeestjes of gaasvliegen.
Een lieveheersbeestje eet tot 50 bladluizen per dag. Zet ze uit in je kast en ze halveren de bladluispopulatie vaak al binnen 14 dagen. Dit is een effectieve en veilige manier om rouwvliegjes in je plantenkast te bestrijden en je kweekomgeving schoon te houden.
Klimaatbeheersing als barrière
Een goed klimaat in je kweekkast is niet alleen goed voor de groei van je planten, het is ook een barrière tegen plagen en schimmels. Roetdauw en de insecten die het veroorzaken houden van stilstaande, vochtige lucht.
Zorg daarom voor een constante luchtstroom. Een goede ventilator is onmisbaar in een gesloten systeem om meeldauw in je kweekkast te voorkomen. Zorg dat de lucht beweegt, ook over de bladeren heen.
Probeer de relatieve luchtvochtigheid onder de 65% te houden. Te veel vocht in de lucht zorgt ervoor dat schimmels sneller groeien en dat insecten zich makkelijker verspreiden.
Door de luchtvochtigheid laag te houden en goed te ventileren, maak je de omgeving minder aantrekkelijk voor zowel de insecten als de roetdauwschimmel zelf.
Hygiëne in de kweekomgeving
Een schone kweekkast is een gezonde kweekkast. Dit klinkt logisch, maar het is essentieel om roetdauw te voorkomen.
Zorg dat je na elke kweekronde alle oppervlakken grondig schoonmaakt. Gebruik hiervoor een geschikt schoonmaakmiddel dat schimmels en eitjes van insecten doodt. Vergeet de hoekjes en de naden niet, daar verstoppen ze zich graag.
Tijdens de groei is het belangrijk om direct aangetast blad te verwijderen. Zie je een blad dat vol met roetdauw zit?
Knip het er direct af. Gooi dit blad niet in de kweekkast of in de compostbak naast je kast, maar gooi het bij het restafval.
Zo voorkom je dat de schimmelsporen zich verspreiden naar andere planten, net zoals je alert moet zijn om spintmijten in je plantenkast te herkennen.
Direct ingrijpen bij eerste symptomen
Roetdauw is niet direct dodelijk voor je planten, maar het belemmert de fotosynthese.
De plant krijgt minder licht en groeit trager. Zie je de eerste zwarte vlekken? Wacht dan niet langer.
Veelgestelde vragen over Roetdauwschimmel
Een simpele zeepoplossing kan al wonderen doen. Meng een beetje groene zeep of een druppel afwasmiddel met water en was de bladeren voorzichtig schoon.
Dit haalt de ergste laag weg. Voor een duurzamere oplossing kun je neemolie gebruiken.
Neemolie is een plantaardige olie die effectief is tegen meer dan 200 soorten insecten en schimmels. Het breekt het lichaam van de insecten af en doodt de schimmel. Spuit een verdunde oplossing op de bladeren (zowel boven- als onderkant). Zo pak je het direct aan en voorkom je dat de plaag erger wordt.
Een flesje neemolie van 100ml kost ongeveer €12,- en is vaak genoeg voor een hele kweekronde. Is roetdauwschimmel schadelijk voor mijn planten?
Ja, op de lange termijn wel. De schimmel blokkeert het zonlicht waardoor je plant minder goed kan fotosynthesen.
Dit zorgt voor een tragere groei en een lagere opbrengst. Hoe herken ik roetdauwschimmel?
Het ziet eruit als een fijne, zwarte, roetachtige laag op de bladeren. Als je er met je vinger overheen wrijft, veeg je het vaak weg, maar het komt snel terug als je de onderliggende insectenplaag niet aanpakt. Moet ik mijn planten besproeien tegen roetdauw?
Nee, absoluut niet.
Een te hoge luchtvochtigheid is juist de voedingsbodem voor schimmels. Blijf water geven via de wortels (in een gesloten systeem) en zorg voor droge bladeren.
Helpt neemolie tegen roetdauw?
Ja, neemolie is een uitstekend middel. Het doodt de insecten die de honingdauw produceren en het breekt de schimmelcellen af. Het is een van de beste middelen voor dit probleem. Hoe vaak moet ik mijn kweekkast controleren?
Minimaal één keer per week.
Pak je planten vast, kijk onder de bladeren en controleer de luchtvochtigheid.
Een snelle inspectie van 2 minuten kan een hoop ellende voorkomen.